Kijów
Na mapach:
.jpg)
Kijów (ukr. Київ – Kyjiw) – stolica i zarazem największe miasto Ukrainy. Kijów położony jest nad rzeką Dniepr.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Kijów został założony na początku V wieku jako placówka handlowa na szlaku łączącym Konstantynopol ze Skandynawią. W IX wieku znany jako Könugard był centrum normańskiego handlu na Rusi. Był jednocześnie głównym składem daniny, ściąganej przez Normanów z plemion ruskich.
W 882 roku Kijów został zdobyty przez Olega Mądrego, który przeniósł do Kijowa swoją siedzibę. W 988 lub 989 roku miał miejsce chrzest Włodzimierza Wielkiego w Kijowie uznawany symbolicznie za chrzest Rusi. 14 sierpnia 1018 roku Bolesław I Chrobry zdobył Kijów podczas Wyprawy kijowskiej. Pod koniec IX wieku Kijów został stolicą Rusi Kijowskiej. W 1240 miasto zostało najechane przez Tatarów i ośrodek ruskiej państwowości przeniósł się do Rusi Halicko-Wołyńskiej.
W 1363 książę litewski Olgierd Giedyminowic włączył Kijów do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Litwini pierwszy drewniany zamek zbudowali na Górze Zamkowej w latach 1370-1380. Po 1387 roku do miasta wrócił zakon dominikanów, którzy rozpoczęli budowę katedry katolickiej. W 1397 roku Kijów stał się siedzibą diecezji katolickiej. W 1494 roku król Polski Aleksander Jagiellończyk nadał miastu prawa magdeburskie. Miasto po unii lubelskiej w (1569) roku zostało włączone do Korony Polskiej i stało się stolicą województwa kijowskiego w prowincji małopolskiej. W 1648 zostało opanowane przez Kozaków Chmielnickiego, miasto odzyskał Janusz Radziwiłł w 1651 roku, jednak sytuacja zmieniła się po ugodzie perejasławskiej, w której Bohdan Chmielnicki oddał ówczesną lewobrzeżną Ukrainę i Kijów carowi Rosji. Na mocy Rozejmu andruszowskiego w 1667 roku Rzeczpospolita przyznała czasowo prawa Rosji do Kijowa, a w 1686 roku na mocy traktatu Grzymułtowskiego miasto oficjalnie zostało przyznane Rosji.
Do czasu upadku powstania styczniowego Kijów był jednym z najważniejszych ośrodków polskości na dawnych wschodnich ziemiach przedrozbiorowej Polski. Na tutejszym Uniwersytecie kadrę naukową i studencką początkowo (po upadku powstania styczniowego) tworzyli prawie wyłącznie Polacy (studenci i wykładowcy rusińscy i rosyjscy stanowili w tych latach zaledwie około 10% społeczności akademickiej), natomiast samo miasto Kijów w sensie kulturowym było w ponad połowie miastem polskim. Dzielnicę Łypki zamieszkiwała niemal wyłącznie arystokracja polska, obok rosyjskiej (tutaj znajdowały się posiadłości magnackie Potockich i Branickich). Życie teatralne opierało się niemal tylko na wędrownych polskich trupach teatralnych. Centrum jednej z polskich dzielnic Kijowa była ulica Kościelna przy której znajdował się katolicki kościół pw. św. Aleksandra, to tutaj odbyły się jedne z największych manifestacji w mieście młodzieży polskiej w przeddzień wybuchu powstania w 1863. Na przełomie wieków XIX/XX rozpoczęła się budowa kolejnego kościoła katolickiego w mieście projektu polskiego arch. Władysława Horodeckiego - pw. św. Mikołaja (do lat '60 XIX wieku istniał również polski kościół w gmachu tutejszego Uniwersytetu). W mieście największą księgarnią i jednocześnie magazynem książkowym z biblioteką były słynne zabudowania Leona Idzikowskiego - księgarza i wydawcy, który wydał dużo ponad 100 tłumaczeń oryginalnych dzieł polskich, a jego zbiory liczyły setki tysięcy książek. Poza tym w Kijowie działało wiele polskich m.in. zakładów przemysłowych, szkół prywatnych, pracowniczych, gimnazjów, wydawnictw codziennych (np. znana gazeta "Dziennik Kijowski"). Na tutejszym Cmentarzu Bajkowym spoczywa wiele znanych i wybitnych polskich postaci związanych z Kijowem, a także polscy żołnierze polegli w 1920 podczas wojny polsko-rosyjskiej. Wkład społeczeństwa polskiego w życie miasta drastycznie był eliminowany po upadku powstania styczniowego, a ostatecznie polskość miasta zeszła na stanowisko marginalne po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, kiedy to większość tutejszego polskiego życia inteligenckiego, kulturalnego i przemysłowego przeniosło się w odrodzone granice Polski.
W 1918 w Kijowie ogłoszono stworzenie Ukraińskiej Republiki Ludowej i stoczono ciężkie boje z bolszewikami, w których brała udział 3. Armia Wojska Polskiego, która, w porozumieniu z atamanem Symonem Petlurą, wkroczyła do miasta 7 maja 1920 roku w czasie Wyprawy kijowskiej 1920 roku. Bolszewicy ostatecznie zdobyli miasto w 1920. W 1934 do Kijowa przeniesiona została z Charkowa stolica Ukraińskiej SRR. Po II wojnie światowej miasto zostało ważnym ośrodkiem przemysłowym i naukowym, od końca lat 50. było również głównym ośrodkiem ukraińskich dysydentów poza zachodnią Ukrainą.
Od 1991 Kijów jest stolicą niepodległej Ukrainy. W tym też roku został siedzibą katolickiej diecezji kijowsko-żytomierskiej obrządku łacińskiego.
[edytuj] Gospodarka
W Kijowie zlokalizowany jest głównie przemysł: maszynowy, środków transportu (stoczniowy), elektrotechniczny, elektroniczny, chemiczny, lekki i spożywczy. Miasto jest gospodarzem międzynarodowych targów. Ważny węzeł komunikacyjny. Kijów posiada też międzynarodowy port lotniczy i trzy linie metra o łącznej długości 59 km (45 stacji).
[edytuj] Podział administracyjny
- Prawy brzeg Dniepru
- Lewy brzeg Dniepru
[edytuj] Uczelnie
- Narodowy Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki
- Narodowy Uniwersytet "Akademia Kijowsko-Mohylańska"
- Narodowy Techniczny Uniwersytet Politechnika Kijowska
- Kijowski Narodowy Uniwersytet Gospodarczy
- Państwowy Handlowo-Gospodarczy Uniwersytet
- Państwowy Medyczny Uniwersytet
- Ukraiński Państwowy Uniwersytet im. Mychajła Drahomanowa
- Kijowski Narodowy Uniwersytet Budownictwa i Architektury
- Państwowy Uniwersytet Lotnictwa Cywilnego
- Kijowski Narodowy Uniwersytet Kultury i Sztuk Pięknych
- Kijowski Państwowy Lingwistyczny Uniwersytet
- Narodowy Agrarny Uniwersytet
- Ukraińska Narodowa Akademia Muzyczna
- Ukraiński Państwowy Uniwersytet Wychowania Fizycznego i Sportu
- Ukraiński Państwowy Uniwersytet Przemysłu Spożywczego
- Ukraiński Uniwersytet Transportu
- Kijowski Uniwersytet Slawistyczny
- Wyższy Instytut Nauk Religijnych św. Tomasza z Akwinu
[edytuj] Zabytki i atrakcje
- Ławra Peczerska (XI wiek)
- Sobór Mądrości Bożej (Sofia Kijowska) (XI wiek)
- Cerkiew św. Cyryla
- Cerkiew Troicka
- Monaster św. Michała o Złotych Kopułach
- Cerkiew św. Andrzeja (XVIII wiek)
- Sobór św. Włodzimierza
- Monaster Wydubicki w Kijowie
- Kościół św. Mikołaja z 1899 r. w stylu neogotyckim
- Kościół św. Aleksandra
- Synagoga Centralna (1897-1898)
- Kienesa karaimska (XX wiek)
- Złota Brama w Kijowie (Złote Wrota) (XI wiek)
- Socrealistyczna zabudowa Chreszczatyku
- Plac Niepodległości (Majdan)
- Andriejewski zjazd
Muzea
- Muzeum i pomnik Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (XX wiek)
- Muzeum Wojny w Afganistanie
- Dom i muzeum Michaiła Bułhakowa (XIX wiek)
- Muzeum Jednej Ulicy
- Muzeum miniatury
- Muzeum czarnobylskie
- Muzeum Wody
- Muzeum Historyczne
- Muzeum współczesnego malarstwa ukraińskiego
Pomniki
- Pomnik przyjaźni między narodami świata
- Pomnik ofiar Wielkiego Głodu
- Menora, pomnik w Babim Jarze
- Pomnik ku czci zamordowanych w Babim Jarze
Skanseny
- Skansen w Pirogowo (pod Kijowem)
W 1990 r. Sobór Mądrości Bożej i Ławra Pieczerska zostały zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
[edytuj] Transport
- Dworzec Kijów Centralny
- Port lotniczy Kijów-Boryspol
- Metro
- Tramwaje w Kijowie
- Trolejbus w Kijowie
- Szybki tramwaj w Kijowie
[edytuj] Sport
Miasto, jako stolica, jest również sportowym centrum Ukrainy. Najbardziej znanym klubem z Kijowa jest Dynamo, wielokrotny mistrz Ukrainy, a wcześniej również i Związku Radzieckiego. Klub ten dwukrotnie zdobył również Puchar Zdobywców Pucharów, występował także w Lidze Mistrzów. Poza Dynamem działa tu jeszcze wiele klubów zarówno piłkarskich, jak i reprezentujących inne dyscypliny sportu. Corocznie rozgrywane są tutaj turnieje imienia Wiktora Bannikowa i Walerego Łobanowskiego. W 2012 roku w Kijowie ma się odbyć mecz finałowy EURO 2012.
[edytuj] Urodzeni w Kijowie
- Michaił Bułhakow - rosyjski pisarz
- Zuzanna Ginczanka - polska poetka
- Milla Jovovich - amerykańska aktorka
- Henryk Józewski - polski i ukraiński polityk, działacz niepodległościowy i państwowy II RP i URL, artysta malarz, piłsudczyk
- Efraim Kacir – czwarty prezydent państwa Izrael
- Kazimierz Malewicz - malarz
- Wacław Niżyński – polski tancerz i choreograf, jeden z najwybitniejszych tancerzy baletu XX w.
- Igor Sikorski - konstruktor lotniczy
- Stanisław Sołłohub-Dowoyno - polski dowódca wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego
- Stanisław Zieliński - polski pisarz
[edytuj] Ambasada RP
- Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Ukrainie
01034 Kijów ul. Jarosławiw Wał 12 tel: (38 044) 230 07 00 [1]
- Wydział Konsularny Ambasady RP w Kijowie
01034 Kijów ul. B. Chmielnickiego 60
- Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Kijowie
01034 Kijów ul. Wolodymyrska 45
[edytuj] Zobacz też
- Cmentarz Bajkowy
- Cmentarz Zwierzyniecki w Kijowie
- Dworzec kolejowy Kijów Centralny
- Patriarchalny Sobór Zmartwychwstania Pańskiego w Kijowie
- Bykownia
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Zdjęcia Kijowa i krótki opis miasta
- Oficjalna strona metra Kijowskiego
- Metro w Kijowie
- Galeria zdjęć z Kijowa
- Szczegółowa historia Kijowa w I Rzeczypospolitej, wirtualna mapa okolic, historia okolicznych miast
- Radziecka mapa 1:100 000, zachodnia część miasta
- Radziecka mapa 1:100 000, wschodnia część miasta
- Sites z Kijowa
- Kiev Life Kijów - przewodnik turystyczny (po angielsku)
- zdjęcia z Kijowa
- Kijow 360 - wirtualnij Kijow
- Kijów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IV (Kęs – Kutno) z 1883 r.
|
|||||||||||||
|
||||||||||
|
||||||||
| Komorowski: Francja właściwie rozwiąże kwestię Romów |
|
Prezydent RP Bronisław Komorowski podczas jednodniowej wizyty w Paryżu powiedział, że jest głęboko przekonany, że Francja rozwiąże kwestię Romów zgodnie z prawami człowieka.
|
| Komorowski: Miednoje wśród najważniejszych nekropolii |
|
Ok. 400 osób, w tym rodziny ofiar zbrodni katyńskiej, uczestniczyło w obchodach 10. rocznicy otwarcia Polskiego Cmentarza Wojennego w Miednoje pod Twerem w Rosji, jednego z 3 cmentarzy polskich oficerów zamordowanych w 1940 r. przez NKWD.
|
| Ławrow: Współpraca ws. tragedii jest bezprecedensowa |
|
Szef MSZ Radosław Sikorski poinformował, że Polska wkrótce dostanie kilkaset tysięcy stron dokumentów dotyczących katastrofy prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. Szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow zapowiada, że będą to bardzo ważne dokumenty.
|
| Błaszczak: Migalski działał na rzecz kariery |
|
Marek Migalski działał na rzecz własnej kariery, a nie na rzecz własnego środowiska politycznego - tak decyzję Komitetu Politycznego PiS o wykluczeniu Migalskiego z delegacji tej partii w PE skomentował szef klubu PiS Mariusz Błaszczak.
|
| Katoliccy publicyści o wywiadzie bp. Pieronka |
|
Katoliccy publicyści nie zgadzają się z oceną bp. Tadeusza Pieronka, że głos episkopatu ws. krzyża przed Pałacem Prezydenckim jest mieszaniem się Kościoła w politykę. Bp Pieronek mówi m.in., że większość episkopatu jest "zadymiona PiS-em", a biskupi nie powinni zajmować się stawianiem pomników.
|